دمنوش‌های گیاهی از قدیم در خانه‌های ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند. طرز دم کردن بیشتر آن‌ها ساده است، اما مقدار گیاه، دمای آب و مدت دم کشیدن روی طعم نهایی اثر زیادی دارد. در این راهنما روش پایه و نکته‌های هر دمنوش را می‌خوانید.
روش پایه دم کردن دمنوش
- آب را بجوشانید و چند لحظه صبر کنید تا از جوش بیفتد.
- به ازای هر لیوان آب، حدود یک قاشق چای‌خوری تا یک قاشق غذاخوری گیاه خشک در قوری یا لیوان بریزید.
- آب را روی گیاه بریزید و درِ ظرف را بگذارید تا عطر گیاه همراه بخار از بین نرود.
- بسته به نوع گیاه، ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- دمنوش را صاف کنید و در صورت تمایل با عسل، نبات یا چند قطره لیمو میل کنید.
دمنوش گل گاوزبان
گل گاوزبان را معمولاً کمی طولانی‌تر دم می‌کنند؛ حدود ۱۰ دقیقه روی حرارت ملایم. خیلی‌ها چند عدد لیموعمانی یا چند غنچه گل محمدی هم به آن اضافه می‌کنند. با افزودن چند قطره آب لیمو، رنگ دمنوش از آبی-بنفش به صورتی تغییر می‌کند؛ این تغییر طبیعی است و نشانه خرابی دمنوش نیست.
دمنوش بابونه
گل بابونه عطر ملایم و کمی شیرین دارد. یک قاشق غذاخوری گل بابونه برای یک لیوان کافی است و حدود ۵ دقیقه دم کشیدن طعم متعادلی می‌دهد. دم کشیدن خیلی طولانی ممکن است دمنوش را کمی تلخ کند.
دمنوش آویشن
آویشن طعم تند و معطری دارد؛ پس مقدار کمتری لازم است. یک قاشق چای‌خوری آویشن خشک را ۵ تا ۱۰ دقیقه دم کنید. آویشن با کمی عسل یا لیمو هم خوش‌طعم میشود.
دمنوش اسطوخودوس
اسطوخودوس عطر گلی قوی دارد و بهتر است مقدار کمی از آن استفاده شود؛ نصف تا یک قاشق چای‌خوری برای یک لیوان. اسطوخودوس را می‌توان با بابونه هم ترکیب کرد.
غنچه گل محمدی در دمنوش
غنچه گل محمدی را می‌توان تنها یا همراه چای و دمنوش‌های دیگر دم کرد تا عطر ملایم گل به آن اضافه شود.
نکته‌های مهم
- گیاه خشک را در ظرف دربسته و دور از نور و رطوبت نگه دارید.
- دمنوش تازه‌دم خوش‌طعم‌تر از دمنوشی است که ساعت‌ها مانده.
- دمنوش‌های گیاهی جایگزین دارو نیستند. در دوران بارداری و شیردهی، برای کودکان و در صورت مصرف دارو، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
همه گیاهان دمنوشی را در دسته گیاهان دارویی عطاری ناجی ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
دمنوش را با آب جوش دم کنیم یا آب کمی خنکتر؟
برای بیشتر گلها و گیاهان خشک، آبی که تازه از جوش افتاده مناسب است. آب در حال جوشیدن ممکن است عطر گلهای لطیف را از بین ببرد.
دمنوش را چند دقیقه دم کنیم؟
برای بیشتر گیاهان ۵ تا ۱۰ دقیقه کافی است. گل گاوزبان را معمولاً کمی طولانی‌تر و روی حرارت ملایم دم می‌کنند.
چرا رنگ دمنوش گل گاوزبان با لیمو صورتی میشود؟
رنگدانههای گل گاوزبان به اسیدی بودن محیط حساساند. با افزودن لیمو، دمنوش اسیدیتر و رنگ آن صورتی میشود؛ این تغییر طبیعی است.
گل گاوزبان (آسیاب نشده)
بابونه (آسیاب نشده)
آویشن پهن (آسیاب نشده)
اسطوخودوس (آسیاب نشده)
گل محمدی غنچه (آسیاب نشده)